· 

Monster dat piekeren heet

Je kunt nog zo rustig op de bank je favoriete serie kijken, maar ondertussen laten je gedachten je niet met rust. Je kunt alleen maar denken aan een tal van dingen die mis kunnen gaan. Onze gedachten kunnen ons in korte tijd meer problemen geven, stress en ademnood.

 

Zouden mijn collega´s nou niets over me praten nu ik ziek thuis zit? Zijn de eieren in de koelkast nog wel goed? Dat stedentripje binnenkort, is het zeker dat je niet in een aanslag terecht komt? Dat ijsje die je net at, zorgt dat er niet voor dat je morgen weer een kilo aan bent gekomen? Kan je na het kopen van je droomhuisje nog wel fatsoenlijk leven? Al je spaargeld zit nu in het huis.

 

Piekeraars zullen zich vast wel herkennen in die rare gedachten hierboven. We worden geplaagd door deze gedachten, ze laten ons niet met rust. Onze grijze massa is niet geëvolueerd om ons gelukkig te maken, hij is ontwikkeld om in staande te houden in het leven. Zie het als een alarm, hij geeft signalen af wanneer we in actie moeten komen om te surviven.

 

Denken is ook een verslaving

 

Uit onderzoek blijkt dat we tenminste de helft van onze tijd bezig zijn met dagdromen, piekeren en malen. Dit zijn precies die ongecontroleerde monologen die ons ongelukkig maakt. We proberen ons maar op de toekomst te richten, hoe we alles goed aan kunnen pakken, zodat die doemscenario’s niet uitkomen. Doordat we ons zo vastbijten in het verleden of ons willen focussen op de toekomst, richten we ons meer op zaken die niet goed gaan in ons leven. Zo maken we ons bijvoorbeeld zorgen over dingen waar we geen invloed op hebben, we proberen maar oplossingen te vinden hiervoor. Of we maken ons zorgen terwijl we gewoon actie kunnen ondernemen en het probleem op kunnen lossen.

 

''1 op de 20 mensen heeft zoveel last van het piekeren dat psychologen spreken over een Gegeneraliseerde Angst Stoornis''. Een persoon met GAS  zijn constant gespannen. Maken zich zorgen over het werk, een studie of hun dierbaren. Hardnekkig piekeren kan tot depressies lijden, een slechte nachtrust en een tal van andere klachten. Slechts 15% weet hiervan spontaan te herstellen. Het is goed om iets aan het piekeren te doen, maar ook echt dóén. Nadenken leidt veelal tot nog meer nadenken, dat zorgt ervoor dat je in een negatieve spiraal komt.

 

Het lijkt zo makkelijk

 

De oplossing op zich is niet zo moeilijk, het uitvoeren daarentegen wel. Er is niemand die het beter uit kan leggen dan de 14e Dalai Lama, knoop deze goed in je oren: ‘’Of jouw specifieke probleem is op te lossen, zodat je je er geen zorgen over hoeft te maken. Of je probleem is onoplosbaar zodat het geen zin heeft je er zorgen over te maken’’.

 

Hoe meer aandacht je besteed aan het probleem waarover je piekert of klaagt, uiteindelijk komt het neer op een simpele onderscheid van meneer Lama: je gaat of iets aan je probleem doen, je komt in actie of je kunt er niets aan doen zodat je het piekeren voed en je maar blijft lijden.

 

Bij een piekeraar blijven de gedachten in cirkels draaien, omdat hij ooit (on)bewust de conclusie heeft getrokken dat het nutteloze piekeren behulpzaam is. Als je na al dat piekeren en hard zwoegen toch een goed resultaat hebt gekregen op die ene toets die je hebt gemaakt, ga je toch denken dat het piekeren ergens goed voor was. Psychologen aanschouwen piekeren als een disfunctionele oplossingsstrategie. Piekeren kost ontzettend veel: het geeft spanning, terwijl de angsten waarvoor het gepieker oplossingen zou moeten bieden er juist door in stand word gehouden. Tenslotte belemmerd piekeren het vinden van concrete oplossingen. Maar waarom is het op het moment zelf zo moeilijk in te zien dat piekeren nutteloos is?

 

Elk nadeel heeft z'n...

 

 

Piekeren heeft zeker z’n voordelen, ons brein is prima geschikt om spullen in elkaar te flansen  en praktische problemen op te lossen. We zijn gemaakt om te plannen, zodat alles goed verloopt en je weet waar je aan toe bent. Jouw brein is gemaakt om bijvoorbeeld vakanties te plannen en te evalueren of je ondertussen dichter bij je bestemming komt, maar als het gaat om het beantwoorden aan een complexe levensvraag, dan raak je brein in de knoop. Je bent volledig de weg kwijt, je gedachten nemen een loopje met je.

 

 

Onbeantwoorde vragen

 

Er zijn genoeg vragen waar we ons hele leven over kunnen piekeren zonder ooit een gewenst antwoord te krijgen. Wat is de zin van het leven? Waarom ben ik hier? Als je hier over na wilt denken en het juiste antwoord wilt krijgen, kun je je ook afvragen waarom een broodje een broodje is of wat je kat denkt. Dit zijn vragen waar je nooit achter komt, het is iets wat je alleen voor jezelf in kunt vullen en het is voor iedereen anders. Het is tijdsverspilling als je je hier druk om gaat maken, je hebt er geen invloed op.

 

Hoeveel je ook loopt te piekeren over belangrijke vragen zoals voor welke baan of partner je moet gaan, er is niemand die jou gaat vertellen dat dit ook de juiste keuze is. ''Het leven is een gok die je neemt, op de hoop dat het de juiste was''. Je zult af en toe een wilde goed moeten nemen. En wat dan? Stel je hebt de verkeerde baan gekozen, dan is het nog niet het einde van de wereld. Er zijn nog genoeg andere banen waar je op kunt reageren, we vinden niet allemaal meteen onze droombaan. Je komt er toch nooit achter of het de juiste beslissing was.

 

 

We moeten het er maar mee doen, onzekerheid is een onderdeel van het leven. Omdat het leven zo onvoorspelbaar is, is dat een keerzijde die we moeten omarmen. We kunnen niet overal invloed op hebben en dat moet je ook helemaal niet willen, want als je dat wilt, houd je geen tijd en geen energie meer over om je te richten op dingen die je wél leuk vind of die wel de moeite waard zijn om over na te denken. Het is bevrijdend om dat te erkennen. Piekeren kun je zien als een vergeefse en uitputtende poging om een antwoord te krijgen op iets waar je alleen maar achter kunt komen als je het doet. Je kunt van veel dingen vooraf geen antwoord verwachten, dat vraagt om ervaring en het doen. Hoe kunnen we anders nog leren, als we alles van te voren al zouden weten. Zou het leven dan nog net zo leuk en uitdagend zijn? Ik denk het niet.

 

 

Meer over paniekaanvallen?


Reactie schrijven

Commentaren: 4
  • #1

    Véronique (woensdag, 24 april 2019 13:12)

    In een van de vele groepen waar ik heb gezeten, zaten ook wel wat mensen met dat probleem. Stel je piekermomenten in, zei de therapeut dan. Ik heb dat nooit helemaal begrepen. Maar het schijnt te werken

  • #2

    Henk (woensdag, 24 april 2019 16:54)

    Maar omdat piekeren irrationeel is, is het juist zo moeilijk om daar iets tegen te doen. Iedereen kan goed bedoelde adviezen geven, met de grote kans dat de betreffende persoon nog onzekerder wordt

  • #3

    Mandy (vrijdag, 26 april 2019 13:29)

    Ik haat piekeren.. ik doe het zoveel en voel mezelf er alleen maar minderwaardiger door. Ondanks dat ik weet dat ik me niet zo veel moet aantrekken van mijn piekermomentjes.

  • #4

    Manon (zondag, 05 mei 2019 15:38)

    Interessant. Ik wist niet dat GAS bestond.